Preventieve hulpacties
Eerstehulp verlenen tijdens manifestaties onder de vorm van een preventieve hulpactie
is één van de kernopdrachten van de Hulpdienst. Daarbij zet de Hulpdienst medewerkers
en middelen in op plaatsen waar personen het slachtoffer kunnen worden van een ongeval
of van een plotse aandoening. Het ongeval of de aandoening kan het rechtstreeks
gevolg zijn van de manifestatie of ervan los staan. Bij preventieve hulpacties is
de Hulpdienst reeds ter plaatse vóór er iets gebeurt en erop voorbereid hulp te
bieden als er iets gebeurt.
Deze preventieve hulpacties gebeuren op verzoek van de organisator van de manifestatie
(bijvoorbeeld: een sportwedstrijd, een muziekevene-ment…) of op verzoek van de overheid.
De preventieve aanwezigheid van de Hulpdienst op een manifestatie komt tegemoet
aan een drievoudige doelstelling.
- De aanwezige hulpdienstmedewerkers verzorgen kleine verwondingen en zorgen er mee
voor dat de lokale gezondheidsvoorzieningen (ziekenwagens 100, huisartsen, ziekenhuizen)
niet overbelast worden door veelvuldige vragen om tussenkomst.
- Door een snelle en adequate hulpverlening voorkomen de hulpdienstmedewerkers het
verergeren van opgelopen verwondingen en voorkomen ze grote ongevallen.
- Bij een werkelijke ramp kan, door de preventieve aanwezigheid van de hulpdienstmedewerkers,
het rampenplan onmiddellijk in actie treden en kunnen de openbare hulpdiensten accuraat
verwittigd worden via het Hulpcentrum 100.
De opdracht van de Hulpdienst kadert steeds in de medisch-sanitaire hulpverlening.
Rode Kruis-Vlaanderen neemt nooit deel aan om het even welke vorm van ordehandhaving
zoals het regelen van het verkeer, toegangscontrole, bewakingsopdrachten of taken
die tot de bevoegdheid van andere diensten behoren (brandweer, civiele bescherming…).
Taken van de Hulpdienst
De organisator of de overheid kan de Hulpdienst de volgende opdrachten toevertrouwen:
- hulp aan de toeschouwers
- hulp aan de deelnemers
- preventieve ontplooiing van het medisch interventieplan (MIP)
Dit kan gaan om een verzorging op het terrein of in de hulppost, het stabiliseren
van een slachtoffer voor vervoer naar de hulppost of een ziekenhuis en het afvoeren
van een slachtoffer naar een ziekenhuis. (foto: Tim Dirven)
Naargelang de omvang van de manifestatie kan de inzet van de Hulpdienst bestaan
uit:
- Interventieploegen
Interventieploegen staan in voor de eerste opvang van de hulpverleningsbehoeften.
Zij begeven zich naar de plaats waar het slachtoffer zich bevindt en verlenen daar
eerstehulp. Indien nodig brengen zij het slachtoffer, eventueel per draagberrie,
voor verdere verzorging naar de hulppost of medische hulppost.
- Hulppost
In de hulppost beschikt men over het nodige materiaal voor het verlenen van verdere
eerstehulp met het oog op herstel of met het oog op afvoer naar het ziekenhuis.
- Ziekenwagen
De ziekenwagen wordt ingezet voor het vervoer van het slachtoffer naar de hulppost
of medische hulppost, als een grote afstand moet worden overbrugd, of voor de afvoer
van slachtoffers naar een ziekenhuis.
- Medische hulppost
Een medische hulppost wordt bemand door een medisch team. Hier kunnen meer specifieke
medische zorgen, waarvoor de aanwezigheid van een arts noodzakelijk is, worden toegediend.
De specifieke opdracht van de Hulpdienst bestaat uit hulpverlening aan toeschouwers
of deelnemers. Toch zal steeds hulp geboden worden aan hulpbehoevende toevallige
voorbijgangers. Iedereen is immers door de wet verplicht om hulp te verlenen aan
elke persoon in gevaar, voor zover dit kan zonder het eigen leven in gevaar te brengen
(art 422 bis van het Strafwetboek).
Wettelijke bepalingen en interne reglementen
Voor sommige manifestaties bestaan er wettelijke bepalingen of interne reglementen
omtrent de te nemen voorzorgsmaatregelen m.b.t. de hulpverlening.
Ook kunnen er verplichtingen worden opgelegd door de Provinciale Commissie voor
Dringende Geneeskundige Hulpverlening of kan de inzet mee worden bepaald door de
Rijksgezondheidsinspecteur.
De aanvraag tot medewerking
De wet verplicht Rode Kruis-Vlaanderen niet om preventieve hulpacties uit te voeren.
Of de Hulpdienst aanwezig moet zijn bij een manifestatie is niet de beslissing van
de hulpdienstverantwoordelijke maar van de organisator van een manifestatie. Uiteraard
is een vraag van de organisator niet bindend. Een afdeling of entiteit beslist zelf
of er op de vraag tot medewerking kan worden ingegaan.
Verbintenissen aangaan omtrent de aanwezigheid van medisch of paramedisch personeel
dat beroepshalve optreedt, behoort niet tot de taak van het Rode Kruis. Wel kan
er worden voorgesteld om een beroep te doen op rodekruisvrijwilligers.
Als het gaat om een manifestatie op de openbare weg of als er een wettelijke regeling
van kracht is, moet er steeds worden overlegd met de bevoegde openbare overheid.