Sociale opvang bij rampen
Bij rampen denkt het Rode Kruis niet alleen aan de gewonde slachtoffers. Rampen
zijn ook een psychische beproeving voor de andere betrokkenen: de familieleden van
alle slachtoffers en de niet-gekwetsten. Een speciale rodekruisploeg tracht deze
mensen op verschillende manieren bij te staan. Slachtoffers opvangen, familieleden
die naar het rampgebied komen begeleiden, informatie verzamelen om slachtoffers
en familieleden op de hoogte te brengen, mogelijkheden voor overnachting zoeken
voor de geëvacueerden... Deze taken kunnen bij een ramp worden toevertrouwd aan
vrijwilligers die een opleiding hebben gevolgd bij het Rode Kruis én een sociaal
diploma bezitten, zoals maatschappelijk assistenten, sociaal verpleegkundigen, assistenten
in de psychologie... De rodekruisvrijwilligers treden op wanneer bestaande diensten
geen of onvoldoende hulp kunnen bieden. Bijvoorbeeld bij een grote ramp waar onmiddellijk
een groot aantal mensen opvang nodig hebben. Maar evengoed bij een kleinere ramp
waar niet onmiddellijk diensten voor klaarstaan. (foto: Carl Vandervoort)
Psychosociale opvang
Bij een ramp evacueren de hulpverleners iedereen zo snel mogelijk uit het gevarengebied.
De niet-gekwetste slachtoffers brengen zij naar een onthaalcentrum dat wordt ingericht
in een nabijgelegen school, feestzaal... Daar krijgen de mensen een eerste onthaal
bij de sociaal gediplomeerde rodekruisvrijwilligers die onderzoeken wat de belangrijkste
noden zijn, bijvoorbeeld kleding, medicijnen, psychische begeleiding... het Rode
Kruis probeert in die crisismomenten de ellende een stuk draaglijker te maken en
in de mate van het moglijke aan de vragen van de mensen te voldoen.
Door het gevaar kunnen geëvacueerden vaak niet onmiddellijk naar hun huizen terugkeren.
De vrijwilligers vragen dan wie er bij familie of vrienden terecht kan. Voor de
anderen gaan zij in samenwerking let de overheid of andere instanties op zoek naar
een herbergingscentrum.
Helpen is ook informatie geven
Hulpdiensten bekommeren zich bij een ramp niet direct om het informeren van familieleden
en betrokkenen. Toch is informatie verzamelen en verstrekken een belangrijk aspect
van de hulpverlening. Mensen zijn ongerust op zoek naar familieleden: Is mijn broer
ongedeerd? Naar welk ziekenhuis is hij overgebracht? Zijn mijn ouders in het onthaalcentrum
of bij vrienden? Daarom registreren en verzamelen rodekruisvrijwilligers de gegevens
van alle slachtoffers, zowel van de gekwetsten als van de niet-gekwetsten.
Vanuit verschillende plaatsen wordt informatie verzameld, vanuit het onthaalcentrum,
het herbergingscentrum, de ziekenhuizen, het rampterrein... alle gegevens - soms
gaat het om honderden mensen - worden op steekkaarten genoteerd en met behulp van
computers tot bruikbare lijsten verwerkt. De verwerking van deze informatie is een
serieuze klus die wordt geklaard door rodekruisvrijwilligers die een opleiding secretariaat
of informatica hebben genoten.
Bij een grote ramp wordt vaak een telefoonnummer voor informatie bekendgemaakt aan
de bevolking. Hulpverleners proberen dan via verschillende telefoonlijnen zo goed
mogelijk op alle vragen te antwoorden. Op vraag van de overheid kunnen rodekruisvrijwilligers
ook deze taak op zich nemen.