Erecode van de rodekruisvrijwilliger
Je bent vrijwilliger geworden bij Rode Kruis-Vlaanderen. Het zal je dus zeker interesseren
om te weten wat jij nu van het Rode Kruis mag verwachten. Maar het is voor jou even
belangrijk om te weten wat wij van jou verwachten.
De tijd dat een vrijwilliger een mens van goede wil was die naar best vermogen zijn
krachten inzette, maar verder grotendeels aan zijn lot werd overgelaten, ligt ver
achter ons. Van een vrijwilliger wordt niet alleen enthousiasme en betrokkenheid
verwacht maar ook kennis van zaken, inzicht en aandacht voor een goede organisatie.
Het is een positieve ontwikkeling die binnen Rode Kruis-Vlaanderen reeds vele jaren
aan de gang is. Vanuit de basis groeide het verlangen om dit engagement een tastbare
vorm te geven. Na een brede discussie ontstond zo de 'Erecode' van de rodekruisvrijwilliger.
De Erecode legt het wederzijdse engagement tussen de vrijwilliger en Rode Kruis-Vlaanderen
vast.
Hierna volgt eerst de tekst en daarna een woordje uitleg bij elk artikel afzonderlijk.
De Internationale Rodekruis- en Rodehalvemaanbeweging heeft doelbewuste keuzes gemaakt
en vastgelegd in zeven Fundamentele Beginselen: menselijkheid, onpartijdigheid,
neutraliteit, onafhankelijkheid, vrijwilligheid, eenheid en universaliteit.
Menselijkheid is daarbij de drijfveer van alle handelen. Het Rode Kruis wil menselijk
leed voorkomen en verlichten. Daarom zetten we ons in om leven, gezondheid en waardigheid
van de bevolking te beschermen. En streven we naar wederzijds begrip, vriendschap,
samenwerking en blijvende vrede.
Samen met duizenden anderen ben ik bereid om mij als rodekruisvrijwilliger in te
zetten in het Rode Kruis.
- De statuten, het huishoudelijk reglement en de vademecums regelen het dagelijks
leven van de vereniging. Het Rode Kruis en ikzelf houden ons aan de bepalingen die
erin zijn opgenomen.
- Ik bepaal zelf de grenzen van mijn engagement.
- Het Rode Kruis maakt met mij afspraken over de opdracht die mij wordt toevertrouwd.
- Als legitimatie krijg ik een rodekruisbadge.
- Ik werk op een loyale manier samen met alle betrokkenen.
- Het Rode Kruis organiseert voor elke opdracht opleidingen, begeleiding en ondersteuning
en stelt het noodzakelijk materiaal ter beschikking. Zelf volg ik de vereiste opleiding
en bijscholing.
- Voor alle punten die verband houden met mijn opdracht krijg ik de gepaste verantwoordelijkheid
en inspraak.
- Ik zet me belangeloos in. Kosten die voortvloeien uit de taak die mij wordt opgedragen
worden vergoed, mits vooraf overeengekomen.
- Het Rode Kruis voorziet in een passende verzekering.
- Ik heb het recht om mij kandidaat te stellen voor een passend mandaat en om betrokken
te worden bij benoemingen.
- Ik heb recht op informatie over de activiteiten van mijn dienst, afdeling of echelon
en over de werking van heel het Rode Kruis en de Internationale Rodekruis- en Rodehalvemaanbeweging.
- Ik begrijp dat rekrutering van nieuwe vrijwilligers en fondsenwerving zeer belangrijk
zijn voor onze vereniging om zich blijvend te kunnen inzetten voor mensen in nood.
Daarom neem ik op een gepaste manier aan deze activiteiten deel.
- Ik doe alles om het imago van het Rode Kruis hoog te houden.
De statuten, het huishoudelijk reglement en de vademecums regelen het dagelijks
leven van onze vereniging. Het Rode Kruis en ikzelf houden ons aan de bepalingen
die erin zijn opgenomen.
De statuten bevatten de grondregels van het Belgische Rode Kruis. We vinden erin
de basis waarop het Rode Kruis werd opgericht, de doelstellingen en de samenstelling
van de vereniging. In elk land mag er maar één rodekruisvereniging actief zijn.
Daarom regelen de statuten ook de organisatie en de nationale coördinatie van de
Gemeenschappen die samen het Belgische Rode Kruis vormen. Ze regelen ook de bevoegdheden
en de werking van de belangrijkste organen.
De Vlaamse Gemeenschap van het Belgische Rode Kruis draagt in Vlaanderen de naam
'Rode Kruis-Vlaanderen'. Het huishoudelijk reglement regelt de werking van Rode
Kruis-Vlaanderen. Het behandelt de verantwoordelijkheden van de leden en de mandatarissen,
de structuur en de taak, de samenstelling en de werking van de verschillende organen.
In het huishoudelijk reglement kan je dus de informatie vinden over b.v. de opdrachten
van de afdelingen, de wijze waarop beslissingen worden genomen, de benoeming van
voorzitters en de aanstelling van verantwoordelijken.
De belangrijkste bepalingen uit het huishoudelijk reglement vind je verder in het
hoofdstuk 9: 'De statuten, het huishoudelijk reglement en de vademecums'.
Het Rode Kruis is actief op verschillende terreinen. De dagelijkse werking op die
terreinen wordt voor ondersteuning en begeleiding gebundeld in enkele diensten.
Voor elke dienst is er een vademecum. Een vademecum bevat alle relevante informatie
die de dienst aanbelangt zoals een beschrijving van de verschillende functies, de
voorwaarden om een taak te kunnen uitoefenen, de opleidingen, de uitrusting en de
procedures. Een korte situering van de vademecums vind je in de hoofdstukken 7 en
9 over 'De structuur van Rode Kruis-Vlaanderen' en 'De statuten, het huishoudelijk
reglement en de vademecums'.
Een exemplaar van de statuten en het huishoudelijk reglement is in elke afdeling
voor iedereen ter inzage aanwezig. Wie persoonlijk een exemplaar wenst kan dit aankopen
in het magazijn van de hoofdzetel. Elke verantwoordelijke van een dienst bezit een
vademecum dat voor iedereen ter inzage beschikbaar is.
Ik bepaal zelf de grenzen van mijn engagement.
Elke vrijwilliger heeft het recht om zelf te bepalen hoeveel tijd en energie hij
wil steken in zijn vrijwilligerswerk.
Dit betekent echter niet dat je als vrijwilliger op elk willekeurig moment kan beslissen
om wel of niet deel te nemen aan een activiteit die tot jouw takenpakket behoort
of om maar een deel van een taak die je hebt aanvaard uit te voeren. Een taak, officiële
functie of mandaat aanvaarden houdt in dat je alle verantwoordelijkheden en verplichtingen
die eraan verbonden zijn opneemt. De taak van secretaris aanvaarden maar, omdat
je eens geen zin hebt, de uitnodigingen niet tijdig versturen of geen notulen van
een vergadering van de Afdelingsraad maken, kan natuurlijk niet.
Om misverstanden en moeilijkheden te vermijden is het aangewezen om hierover concrete
afspraken te maken. Over afspraken handelt het volgende punt.
Het Rode Kruis maakt met mij afspraken over de opdracht die mij wordt toevertrouwd.
Karel bedeelt als rodekruisvrijwilliger twee namiddagen per maand boeken in het
plaatselijk ziekenhuis. Hij heeft de basisopleiding gevolgd en sindsdien ook elke
bijscholing. Hij wil zijn opdracht immers zo goed mogelijk uitvoeren. Ter gelegenheid
van de lidkaartenverkoop heeft hij, zoals andere vrijwilligers ook in enkele straten
van de gemeente een brief in de bussen gestoken. In het kader van de zelfkleververkoop
heeft hij gezorgd voor de bevoorrading en voor proviand. Daartoe had hij zich, drie
jaar geleden, geëngageerd in een gesprek met de voorzitter van de afdeling en de
verantwoordelijke Ziekenhuisbibliotheken. Om duidelijke afspraken te kunnen maken
moet aan enkele voorwaarden worden voldaan.
Het Rode Kruis moet je bij monde van de voorzitter of een andere woordvoerder concrete
en realistische informatie verstrekken over:
- de taak,
- wat het Rode Kruis van jou als vrijwilliger verwacht,
- wat het Rode Kruis te bieden heeft,
- de werkomstandigheden,
- de waarden die voor een goede werking belangrijk zijn en waar het Rode Kruis zich
aan houdt.
Zelf moet je de kans krijgen om te vertellen over je:
- belangstelling, motivering en ingesteldheid,
- interesses, wensen en verwachtingen,
- aanbod,
- kwaliteiten en beperkingen, kennis en vaardigheden (of de bereidheid om die te verwerven).
Met andere woorden, concrete afspraken worden best gemaakt na een oriënteringsgesprek
tussen jou en een vertegenwoordiger van het Rode Kruis. Indien dit nog niet is gebeurd
vraag erom bij de voorzitter. Je hebt er recht op.
Als legitimatie krijg ik mijn rodekruisbadge.
Als je hebt beslist om vrijwilliger te worden en er over jouw taak concrete afspraken
zijn gemaakt ben je, na de ondertekening van de Erecode, een van de vele duizenden
rodekruisvrijwilligers. Dan heb je recht op een rodekruisbadge.
De secretaris zal je vragen om een registratieformulier in te vullen. De gegevens
die hierop worden vermeld maken het het Rode Kruis mogelijk om je als rodekruisvrijwilliger
te registreren. Je ontvangt dan zo vlug mogelijk jouw persoonlijke badge. Met deze
badge kan je je overal als rodekruisvrijwilliger legitimeren.
Ik werk op een loyale manier samen met alle betrokkenen.
Wat je als vrijwilliger ook doet, steeds ben je een onderdeel van een groter geheel,
steeds zal je moeten samenwerken met anderen. Om in een samenwerkingsverband goed
te kunnen meedraaien is het belangrijk dat je beseft dat je er niet alleen voor
staat, dat je je samen met anderen inzet, solidair. Dit veronderstelt loyaliteit
tussen de vrijwilligers onderling, tussen nieuwelingen en oude rotten, tussen jongeren
en ouderen, tussen verantwoordelijken en de andere vrijwilligers. Duidelijke structuren,
klare bevoegdheidsomschrijvingen, duidelijke opdrachten en voldoende informatie,
een open sfeer en een eerlijke houding moeten tot een loyale samenwerking bijdragen.
Het Rode Kruis organiseert voor elke opdracht opleiding,begeleiding en ondersteuning
en stelt het noodzakelijk materiaal ter beschikking. Zelf volg ik de vereiste opleiding
en bijscholing.
Van een vrijwilliger wordt niet alleen bezieling en betrokkenheid verwacht maar
ook inzicht en kennis van zaken. Werken met mensen laat nu eenmaal weinig ruimte
voor fouten en vergissingen. Bovendien moet je als vrijwilliger je inzet ook als
waardevol kunnen beleven. Daarom wordt er in het Rode Kruis veel aandacht besteed
aan de opleiding en de bijscholing van de vrijwilligers. In de vormingsprogramma's
wordt niet alleen aandacht besteed aan kennis en vaardigheden maar ook aan houding
en aan inzicht in de problematiek van de hulpvragers.
In de 'Syllabus van de vormingsactiviteiten' vind je een overzicht van alle vormingsmogelijkheden
binnen het Rode Kruis. Regelmatig verschijnt er ook een vormingskalender met een
overzicht van het vormingsaanbod gedurende de daarop volgende maanden. De syllabus
en de vormingskalender zijn beschikbaar bij alle verantwoordelijken Leergangen.
Voor alle punten die verband houden met mijn opdracht krijg ik de gepaste verantwoordelijkheid
en inspraak.
Waar mensen werken moeten ze kunnen meedenken en meebeslissen. Niet alleen over
de eigen taak maar ook over het algemeen beleid. Binnen het Rode Kruis bepalen de
vrijwilligers het beleid. Daarom vind je in de statuten, het huishoudelijk reglement
en de vademecums heel wat artikels die betrekking hebben op de organisatie van de
inspraak van de vrijwilligers. Hoe bij ons het beleid wordt bepaald kan je lezen
in het hoofdstuk 7 over 'De structuur van Rode Kruis-Vlaanderen'.
Ik zet me belangeloos in. Kosten die voortvloeien uit de taak die mij wordt opgedragen,
worden vergoed, mits vooraf overeengekomen.
Een rodekruisvrijwilliger zet zich in om medemensen te helpen met als enige beloning
de dankbaarheid van de geholpene en de wetenschap dat het zin heeft. Niet uit eigenbelang
of voor de eer of het prestige. Om niemand als vrijwilliger uit te sluiten houdt
het Rode Kruis zich ook aan het beginsel van de kosteloosheid. Daarom worden de
kosten vergoed die voortvloeien uit taken die je worden opgedragen. Om de belangeloosheid
van de inzet te garanderen en om misbruiken te voorkomen wordt wel gesteld dat alleen
'vooraf overeengekomen kosten' worden vergoed.
Elke afdeling, elke provincie maakt jaarlijks een begroting op. De kosten worden,
in overeenstemming met de algemene richtlijnen en in samenspraak met de verantwoordelijken
voor de activiteiten, overeengekomen met de penningmeester of de financieel deskundige.
Hij is immers verantwoordelijk voor het begrotingsontwerp en de begrotingscontrole.
Het Rode Kruis voorziet in een passende verzekering.
Elke geregistreerde vrijwilliger is verzekerd. Naast een verzekering burgerlijke
aansprakelijkheid ben je als vrijwilliger ook verzekerd voor lichamelijke ongevallen
waarvan je het slachtoffer zou kunnen worden zowel tijdens de uitvoering van een
activiteit als op de weg naar en van de plaats waar de activiteit plaatsvindt. In
overleg met de econoom behandelt de secretaris de verzekeringsdossiers.
Ik heb het recht om mij kandidaat te stellen voor een passend mandaat en om betrokken
te worden bij benoemingen.
Elk beleidsniveau wordt bestuurd door een Raad onder de leiding van een voorzitter.
Elke uitvoerende dienst staat onder de leiding van een verantwoordelijke. De taak
van een voorzitter en de specifieke taken van de verantwoordelijken worden uitvoerig
beschreven in het huishoudelijk reglement.
Iedereen die geschikt is voor een mandaat van voorzitter of voor de functie van
verantwoordelijke voor een dienst kan zich hiervoor kandidaat stellen. De voorwaarden
en de wijze waarop dit moet gebeuren staan beschreven in het huishoudelijk reglement
en in de vademecums van de verschillende diensten.
De wijze waarop de vrijwilligers hierbij worden betrokken wordt eveneens in het
huishoudelijk reglement beschreven.
Een samenvatting vind je in dit zakboekje in het hoofdstuk 7 over 'De structuur
van Rode Kruis-Vlaanderen'.
Ik heb recht op informatie over de activiteiten van mijn dienst, afdeling of echelon
en over de werking van heel het Rode Kruis en de Internationale Rodekruis- en Rodehalvemaanbeweging.
Om goed te kunnen functioneren heb je informatie nodig. Niet alleen over de taak
die je wordt toevertrouwd maar ook algemene informatie. Daarom organiseert het Rode
Kruis voor alle nieuwe vrijwilligers een 'Instapsessie' en ontvangen ze bij die
gelegenheid het 'Zakboekje van de rodekruisvrijwilliger'. Over de andere uitgaven
van Rode Kruis-Vlaanderen kan je meer lezen in het hoofdstuk 'Waar vind ik informatie
over...?'.
Over de lokale werking en de beleidsbeslissingen dienaangaande kan je de nodige
informatie vinden in de notulen van de afdelingsraad.
Alle informatie betreffende de taak die jou is toevertrouwd wordt je verstrekt door
de verantwoordelijke van de dienst waarin je bent ingeschakeld.
Is er iets niet duidelijk of heb je vragen dan kan je steeds terecht bij de voorzitter
of de verantwoordelijke Public Relations.
Ik begrijp dat rekrutering van nieuwe vrijwilligers en fondsenwerving zeer belangrijk
zijn voor onze vereniging om zich blijvend te kunnen inzetten voor mensen in nood.
Daarom neem ik op een gepaste manier aan deze activiteiten deel.
Men kan zich moeilijk voorstellen dat rodekruisvrijwilligers zich willen inzetten
voor medemensen zonder zich tevens in te zetten om over voldoende vrijwilligers
en voldoende middelen te beschikken om dit werk te doen. Zonder voldoende vrijwilligers
en middelen komt immers de eigen inzet in gevaar.
Als onafhankelijke organisatie is het Rode Kruis voor haar bestaansmiddelen aangewezen
op steun van de bevolking. Zo zorgt ook elke afdeling voor haar eigen geldmiddelen.
Deze middelen worden hoofdzakelijk verkregen door een jaarlijkse lidkaartenverkoop
(ledenwerving) en de verkoop van zelfklevers en rodekruisproducten tijdens de 14-daagse.
De verantwoordelijke Public Relations behartigt de werving van vrijwilligers, leden
en fondsen. Alle vrijwilligers nemen op een gepaste wijze aan deze activiteiten
deel. Dit betekent dat hierbij moet worden rekening gehouden met ieders mogelijkheden
en eigenheid.
Ik doe alles om het imago van het Rode Kruis hoog te houden.
Meerdere onderzoeken hebben uitgewezen dat het Rode Kruis in Vlaanderen een goed
imago heeft. Vrijwilligheid, deskundigheid, vertrouwen, goede organisatie en enthousiasme
zijn eigenschappen die met het Rode Kruis in verband worden gebracht. Dit beeld
werd opgebouwd door de dagelijkse inzet van vele rodekruisvrijwilligers. Door ons
eigen optreden kunnen we ook meebouwen aan dit positief beeld. We moeten steeds
voor ogen houden dat we voor onze omgeving 'het' Rode Kruis zijn.